Nguy cơ bệnh dại gia tăng

Khi đã lên cơn dại, 100% ngưòi bệnh đểu tử vong. Có những thòi điểm, bệnh dại lồ bệnh dứng dẩu trong số 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lộ tử vong cao nhất ỏ Việt Nam. Trong 5 thống dầu năm nay, cả nước đã có 38 người chết vì bệnh dại. Theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Dinh Kim Ẩuyến, Phó Chủ nhiệm Thường trực Dự án Phòng chống bệnh dại, bộ Y tế thì đây là con số dáng báo dộng.

BỆNH DẠI LÂY QUA CON ĐƯỜNG NẢO?

Nguồn truyền bệnh dại là động vật có vú hoang dã như chó sói, chồn, mèo rừng, dơi… và động vật sống gần người. Nhiều nhất là chó (ổ chứa virus dại chủ yếu, chiếm 97%), sau đó là mèo (3%).

Bệnh dại là bệnh nhiễm virus cấp tính của hệ thống thần kinh trung ương từ súc vật lây sang người bởi chất tiết bị nhiễm virus dại. Thông thường, người mắc bệnh dại qua vết cắn, vết cào của súc vật mắc bệnh nhưng đôi khi có thể bị nhiễm qua đường tiếp xúc khác như xước da, qua niêm mạc còn nguyên vẹn, do hít phải khí dung, ăn uống hoặc ghép tổ chức mới bị nhiễm virus dại. Khi vào cơ thể, theo dây thần kinh đến các hạch và đến thần kinh trung ương. Virus dại sinh sản rất nhanh rồi lại theo dây thần kinh ra tuyến nước bọt. Tại thời điểm này, thần kinh chưa bị tổn thương đáng kể nên nhìn bên ngoài vẫn bình thường nhưng sau đó, virus dại phá hoại dần các tế bào thần kinh làm xuất hiện các triệu chứng lâm sàng điển hình của bệnh dại.

THỜI GIAN Ủ BỆNH BAO LÂU?

Thông thường, thời gian ủ bệnh dại trên người từ 2 – 8 tuần, hoặc dài hơn là trên một năm. Thòi gian này phụ thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ của vết thương, số lượng virus xâm nhập vào cơ thể và khoảng cách xa, gần từ vết thương đến não bộ. Vết thương càng nặng và càng gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.

BIỂU HIỆN CỦA BỆNH

Giai đoạn đầu triệu chứng kéo dài từ 1 đến 4 ngày với biểu hiện sợ hãi, đau đầu, sốt, mệt mỏi khó chịu, có cảm giác tê và đau tại vết thương. Giai đoạn viêm não thường có biểu hiện mất ngủ, tăng cảm giác kích thích như sợ ánh sáng, tiếng động, nước và gió nhẹ. Ngoài ra còn có rối loạn của hệ thần kinh thực vật như giãn đồng tử, tăng tiết nước bọt, vã mồ hôi, hạ huyết áp. Bệnh tiến triển theo 2 thể: Thứ nhất là thể điên cuồng với những phản ứng điên cuồng, dữ tợn, đập phá và co giật, người bệnh thường tử vong do liệt cơ hô hấp. Thứ hai là thể liệt thượng, bắt đầu là hai chi dưới rồi đến chi trên, liệt hô hấp và tử vong.

PHẢI LÀM GÌ KHI BỊ CHÓ, MÈO CẮN?

Ngay lập tức rửa vết thương thật kỹ bằng nước xà phòng đặc nhiều lần, rồi rửa lại bằng nước muối, sau đó bôi chất sát khuẩn như cồn, cồn iốt đậm đặc để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn. Rồi phải đến ngay Trung tâm Y tế Dự phòng của các địa phương để được các y bác sĩ khám và cho hướng xử lý cụ thể. Trong trường hợp cần thiết phải cắt lọc nhưng không khâu ngay, chỉ khi vết thương đã quá 5 ngày thì mới khâu. Cần phải theo dõi con vật cắn người 15 ngày. Trong thời gian đó, nếu con vật có biểu hiện không bình thường như ốm, bỏ ăn, chết, mất tích… thì phải đi tiêm phòng dại ngay. Nếu sau 15 ngày mà con vật vẫn bình thường thì không phải tiêm phòng.

TIÊM VACXIN PHÒNG VÀ HUYẾT THANH KHÁNG DẠI THẾ NÀO?

Chỉ cần tiêm vacxin phòng dại khi: Nếu bị con vật cắn mà có vết cắn nhẹ và xa thần kinh trung ương nhưng không theo dõi được con vật hoặc tại thời điểm cắn người, con vật vẫn bình thường. Người bị cắn đến tiêm phòng muộn. Phải tiêm cả vacxin phòng dại và huyết thanh kháng dại khi: con vật cắn người bị lên cơn dại hoặc có dấu hiệu dại. Vết cắn sâu, nguy hiểm, vết cắn ở gần thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, vết cắn ở đầu chi, bộ phận sinh dục, mu bàn chân, mu bàn tay…

NHỮNG ĐIỀU CẨN CHÚ Ỷ KHI TIÊM VACXIN PHÒNG DẠI

Phải tiêm đủ số lượng, liều lượng và khoảng cách giữa các mũi tiêm theo chỉ định của bác sĩ. Trong thời gian tiêm, không nên làm việc quá sức, không uống rượu và dùng các chất kích thích.

PHÒNG BỆNH

Các biện pháp chủ yếu để phòng bệnh dại là: Hạn chế nuôi chó. Nếu nuôi, phải xích nhốt hoặc rọ mõm chó lại. Nuôi chó, mèo phải tiêm phòng dại. Diệt chó vô chủ, chạy rông và chó đang ở vùng có dịch chó dại.

Share this post