Ngộ độc thực phẩm rất đáng lo ngại

Ăn lẩu phở tái dễ nhiễm giun sán

hói quen ăn lẩu, đặc biệt ăn những loại đặc sản sống như gỏi cá, tôm đã dẫn đến gia tăng các bệnh sán. Trong các loại bệnh sán, người Hà Nội mắc nhiều nhất là sán dây bò – BS Hạnh Nguyên – Trưởng khoa Khám bệnh, Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng T.Ư cho biết.

Nhiều trường hợp bị mù do phát hiện bệnh ấu trùng sán lợn quá muộn. Bệnh nhân mắc ấu trùng sán lợn là do ăn thịt lợn gạo, lợn mắc bệnh nhưng chưa được nấu chín, hoặc ăn phải trứng sán có trong rau chưa được nấu chín, sử dụng nguồn nước bị nhiễm bẩn đáng lo ngại là khâu kiểm dịch thú y hiện nay tại các chợ trên địa bàn còn yếu kém, vì vậy người tiêu dùng cần thận trọng khi chọn mua các sản phẩm từ gia súc như bò, lợn

Để phòng bệnh sán nói chung và bệnh sán lá gan nói riêng, mọi người nên ăn chín uống sôi, không nên ăn các món gỏi, thịt tái các loại, khi có biểu hiện nghi ngờ, cần đi khám để được điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc như mù lòa, liệt, ung thư

Thực phẩm dễ bị gây nhiễm độc

Tôi muốn biết trong các loại thực phẩm, loại nào dễ bị ô nhiễm và dễ gây ngộ độc nhất? Yếu tố môi trường có ảnh hưởng tói các loại thực phẩm không?

Dễ bị ô nhiễm nhất là các thực phẩm giàu chất đạm như: Thịt, cá, trứng, sữa. Thứ hai là các thực phẩm giàu chất béo và thứ ba là các loại rau quả. Môi trường ảnh hưởng rất nhiều tới thực phẩm. Rau, quả trồng ở vùng bị ô nhiễm nước thải công nghiệp hoặc sử dụng phân bón không đúng qui định dễ bị ô nhiễm hóa chất độc, ký sinh trùng. Những vùng bị ô nhiễm chất thải công nghiệp khiến các thực phẩm bị ô nhiễm kim loại nặng như: Thủy ngân, chì, cadimi và hóa chất độc hại.

Hậu quả của ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm cho các bộ phận trong cơ thể? Tại sao cùng ăn một loại thực phẩm, có người bị ngộ độc, có người không bị?

Ngộ độc do thực phẩm bị ô nhiễm, bị thiu, mốc sẽ gây rối loạn chuyển hóa, suy gan, suy thận, loạn sản tế bào, đột biến gien, quái thai, bị ung thư, tổn thương hệ thần kinh. Còn trường hợp cùng ăn một loại thức ăn, có người bị ngộ độc, có người không là do độc tố phân bổ không đều trong thức ăn, người nào ăn phải chỗ có nhiều độc tố sẽ bị ngộ độc ngay và ngược lại. Cũng có thể còn do người đang đói lại uống rượu ngay trước khi ăn, rượu giúp độc tố hấp thu vào cơ thể nhanh hơn nên dễ bị ngộ độc hơn. Còn có trường hợp là do bị dị ứng với một số loại thức ăn nhất định khiến bị lầm tưởng là ngộ độc.

Ngộ độc thực phẩm nguy hiểm như thế nào

Bị bại liệt do ngộ độc thực phẩm

Virus gây bệnh bại liệt có thể tồn tại trong thực phẩm. Khi con người ăn phải thực phẩm đã nhiễm virus này, chúng sẽ theo vào cơ thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương (tức là chất xám của tủy sống). Từ đó sẽ gây tổn thương vĩnh viễn hệ thần kinh vận động và dẫn đến bại liệt.

Có người ăn thịt bò tái bị mù mắt

Có thể như vậy vì người đó đã ăn phải thịt của con bò bị bệnh sán, giun xoắn. Khi đó, thịt chưa được nấu kỹ, chỉ trần qua, ấu trùng sán lẫn trong thịt bò không bị tiêu diệt. Vào cơ thể, chúng theo máu tới sống ký sinh tại mắt và nhiều tổ chức khác. Từ đó có thể gây mù mắt. Tốt nhất khi ăn phở bò tái, nên yêu cầu nhà hàng trần thịt bò trong nước dùng đang sôi to lửa và trần kỹ hơn một chút.

Nhiễm độc từ đồ gia dụng rẻ tiền

Với giá rẻ bất ngờ những món hàng gia dụng bằng nhôm, chì, sành, sứ với màu sắc sặc sỡ đã được lòng không ít người tiêu dùng. Tuy nhiên, các chuyên gia sức khỏe đã đưa ra cảnh báo những món đồ này, nếu sử dụng để đun nấu hay đựng thức ăn rất dễ gây bệnh, vì chất độc hại bị thôi

nhiễm do chúng được sản xuất từ những nguyên liệu kém chất lượng.

“Lú lẫn” vì nhôm

PGS.TS Trần Đáng – Cục trưởng Cục VSATTP cho biết, do đặc tính nhẹ nhàng, sạch sẽ nên đồ nhôm thường được dùng làm nồi, xoong, chảo và được khá nhiều gia đình lựa chọn trong phục vụ cho việc nấu nướng. Tuy nhiên, hiện nay trên thị trường và đặc biệt là ở các khu chợ ngoại thành, người ta thường mua bán những món đồ gia dụng bằng nhôm được tái chế từ các loại nhôm phế liệu, không đảm bảo công nghệ lại cộng thêm việc xử lý không hết các tạp chất, không tạo được bề mặt trơ với mồi trường Khi dùng đun, nấu, chứa đựng thực phẩm các ion nhôm nhiễm vào thực phẩm và người ăn phải sẽ bị ảnh hưởng đến sức khỏe. Đặc biệt, các sản phẩm nhôm kém chất lượng này khi nấu mặn sẽ thường tạo ra muối nhôm. Ngoài ra, khi dùng đồ nhôm để đựng các loại thức ăn nóng, chua, mặn như dưa muối, nấu canh chua, thịt kho trong thời gian dài, bề mặt nhôm thường bị rỗ kèm theo việc giải phóng các ion nhôm, trộn lẫn vào thức ăn. Khi cơ thể liên tục tiếp nhận ion nhôm sẽ tích lũy ở tế bào não khiến các tế bào thần kinh bị biến tính gây ra hội chứng “lú lẫn”. Biểu hiện rõ ràng nhất khi cơ thể bị ngộ độc nhôm là giảm sút trí nhớ, phản ứng chậm chạp, có khi còn dẫn đến hiện tượng cười, khóc thất thường.

Nhựa rẻ tiền gây họa

Cũng theo TS. Đáng, bản chất dùng đồ nhựa là Polyme không gây độc hại khi sử dụng. Thủ phạm gây độc hại và làm ảnh hưởng đến sức khỏe con người chính là monome và các phụ gia của chất dẻo. Thông thường, tại các nhà máy sản xuất đồ gia dụng với quy mô lớn, việc kiểm soát các hóa chất và phụ gia được giám sát và kiểm định khá chặt chẽ. Tuy nhiên, các cơ quan giám sát này thường bất lực đối với các mặt hàng gia dụng trôi nổi ngoài thị trường với xuất xứ Trung Quốc và các cơ sở tư nhân nhỏ lẻ trong nước. Nhưng mặt hàng gia dụng bằng nhựa rẻ tiền thường có nguồn gốc từ nhựa tái sinh nên thường kém chất lượng và không chịu được hóa chất, dầu, dung môi, hữu cơ.

Qua xét nghiệm, người ta đã tìm thấy rất nhiều chất phụ gia và chất độn để tiết kiệm nguyên liệu làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người tiêu dùng như monome và chất dẻo làm giảm tính bốc cháy, tăng tính ma sát (bao gồm bột talic, amiăng, phấn viết, bột gỗ). Ngoài ra trong nhựa kém chất lượng còn tìm thấy các chất tạo bọt và đặc biệt là chất dẻo hóa chất TOCP (Triorthocresyl- phosphat). Đây là loại hóa chất rất độc hại, nó sẽ làm tổn thương và thoái hóa thần kinh ngoại biên và tủy sống.

Khi người sử dụng những đồ nhựa để chứa đựng thực phẩm, nhất là các loại thức ăn có chứa dầu mỡ, chua, mặn, nóng sẽ tạo cơ hội thôi nhiễm các chất độc vào thực phẩm gây ngộ độc.

  1. Lê Anh Tuấn – Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho hay, có một số cửa hàng cơm bình dân hiện nay và những người bán hàng dưa cà muối thường hay sử dụng những thùng nhựa rẻ tiền hoặc đã đựng hóa chất, thùng đựng son để muối dưa. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến một số ca ngộ độc với số lượng lớn. Bên cạnh đó, các loại bát đĩa, thìa, cốc và các hộp đựng thức ăn sử dụng ở những quán ăn này cũng thường được sản xuất từ đồ nhựa phế phẩm.

Ngộ độc vì sành sứ

Các mặt hàng chén, đĩa, ly, tách bằng sứ hiện nay được nhiều người ưa chuộng do giá bán ngày càng rẻ. Để giảm giá thành và tăng tính cạnh tranh, một số nhà sản xuất đã sử dụng cả chì với nồng độ cao nhằm làm cho phụ gia nhanh chảy ở nhiệt độ thấp (so với nhiệt độ chuẩn là 1000- 1200°C). Bên cạnh đó, các hoa văn ở những đồ sứ kém chất lượng thường được dán đề can hoặc vẽ trên men rồi nung ở nhiệt độ thấp để giữ được mầu sắc đẹp nên không thể loại được hết chì – ông Hà Thế Quang – Giám đốc Công ty CP sứ Hải Dương cho biết.

Các đồ sành sứ này khi tiếp xúc với thực phẩm có tính axit như dưa chua, nộm, cà phê, sữa, rượu, bia, nước hoa quả, nước đường, canh nóng lượng chì trong bột mầu sẽ dần dần hòa tan trong thực phẩm, khi tụ đến một mức nhất định sẽ gây ngộ độc – TS Trần Đáng cảnh báo.

Chất lượng đồ giải khát rất đáng lo ngại

Mùa hè chính là thòi điểm nhu cầu vổ thức uống tăng mạnh. Dây cũng lồ “mùa” của các bệnh liên quan đến đưòng ruột, cốc ca ngộ độc tăng cao mà nguyên nhân chính bắt nguồn từ chất lượng của các loại thức uống.

Nước đá – Nỗi lo sô’ một

Theo ông Nguyễn Việt Cường – Phó Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà nội cho biết: Hiện nay, ở HN có khoảng vài trăm cơ sở sản xuất nước giải khát, nước đá các loại. Việc kiểm tra hàng năm cho thấy đa phần các cơ sở này đều chưa đạt yêu cầu về vệ sinh cơ sở, vệ sinh ngoại cảnh, người lao công không được kiểm tra sức khỏe hoặc thiếu các phương tiện bảo hộ lao động. Đối với đá cây, kiểm tra chất lượng thì có đạt nhưng do quá trình vận chuyển không đảm bảo vệ sinh thì chỉ nên sử dụng để ướp thực phẩm.

Cán bộ y tế nói vậy, trong khi đó đá cây chính là sản phẩm được sử dụng rộng rãi ở tất cả các quán nước vỉa hè, điểm bán nước mía và một số quán giải khát. Cứ thử rẽ vào bất cứ một quán nước vỉa hè gọi một cốc trà đá rồi để một lúc sẽ thấy ngay một lớp váng nổi lên. Chuyện đang uống mà thấy có những “vật thể lạ” trong cốc nước là điều bình thường. Được biết, thông thường các cơ sở sản xuất nước đá tư nhân có đá cây và đá viên tinh khiết đều được làm từ nước giếng khoan, nhưng được chia làm hai loại: Một loại nước đã làm từ nước giếng khoan không cần lọc, dùng để làm lạnh hàng hóa hoặc để chạm khắc còn một loại làm từ nước giếng khoan qua lọc và loại này được gọi là nước đá viên tinh khiết hay đá pha lê. Giá hai loại này chênh nhau chừng 500 đồng/kg. Nhưng vì đá cây rẻ hơn đá “tinh khiết”, chỉ 15 ngàn một cây 50kg, nên các nhà hàng không cần phân biệt mà đều dùng loại này.

Sữa đậu nành – ổ chứa dịch

Cũng theo ông Cường, hiện trên địa bàn Hà Nội có 19 cơ sở sản xuất sữa đậu nành đã công bố tiêu chuẩn chất lượng và được cấp phép. Vào mùa hè năm 2005, qua kiểm tra chỉ phát hiện 3 cơ sở không đạt vệ sinh môi trường và cũng đã từng tịch thu 15.000 chai sữa đậu nành vi phạm chất lượng của một cơ sở. Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi, trên thị trường xuất hiện vô số loại sữa đậu nành gia công với chất lượng đáng ngại.

Khu nhà trọ ven bãi Phúc Xá (Ba Đình – Hà Nội), tập trung đến 90% các cơ sở sản xuất đậu phụ của người dân ngoại tỉnh. Đây cũng là “xưởng” làm sữa đậu nành đóng túi nilón, đóng chai để rao bán rong trên hè phố. Chúng tôi ghé vào “thăm” căn nhà cấp 4 khoảng 20m2 của chị Lê Thị Hòa (Thái Bình). Đây vừa là nơi sinh hoạt của 3 người vừa là nơi đặt “dây chuyển sản xuất” gồm: Chiếc cối xay cáu bẩn, mấy chục chiếc túi vải ngả màu đen xỉn dùng để đựng và nhào bột đậu, một chiếc chảo gang rang đậu tương. Góc sân chung của các hộ được tận dụng là nơi tập kết những xô, chậu đựng bã đậu và đống vỏ chai. Lúc này, đội quân đóng túi sữa và rửa chai thuê cho xưởng chị Hòa đang thực hiện công đoạn “làm sạch” chai đựng sữa đậu nành cũ để rót sữa mới vào. Họ sục nước qua loa, dốc ngược chai (cho nhanh khô rồi cho sữa đậu nành vào chai, nút lại bằng lá chuối hoặc túi nilón cuộn chặt) và thế là thành một sản phẩm giải khát ưa thích của mùa hè với giá tương đối rẻ 500đ /chai hoặc túi (lít). Những chai sữa đậu nành này được bày bán tràn lan ở các bến xe, nhà ga, các quán nước vỉa hè thậm chí ờ các cổng trường học, bệnh viện

Phải biết tự bảo vệ mình

Bác sĩ điều trị Nguyễn Trung Nguyên – Trung tâm chống độc BV Bạch Mai cho biết, chỉ trong vòng mấy ngày nắng nóng, các bác sĩ ở đây đã phải làm việc hết công suất do số ca ngộ độc thực phẩm gia tăng một cách đột biến. Điển hình là trường hợp chị Vũ Thúy Hằng (KTX ĐH Y, Hà Nội), nhập viện trong tình trạng đau bụng, nôn và mệt lả do cơ thể mất nước nặng. Nguyên nhân khiến chị Hằng bị ngộ độc chính từ túi nước mía đã mua trên đường phố.

Theo bác sĩ Nguyên, để tự bảo vệ mình trong mùa nắng nóng mọi người không nên sử dụng các sản phẩm giải khát, giải nhiệt bừa bãi, không rõ nguồn gốc. Đối với các sản phẩm nước đá chỉ dùng các sản phẩm đá tinh khiết có nguồn gốc rõ ràng.

Ăn đồ sống có thể gây tử vong

Thói quen ăn các loại rau sống, gỏi cá, các món ăn có thể gây bệnh cho bạn. Không chỉ đon giản lồ bệnh tiêu chả/, mồ có thể bị cốc bệnh ngu/ hiểm như sán lá gan, bệnh ấu trùng sán lọn

  1. Bệnh sán lá gan nhỏ

Theo BS Trần Văn Phúc, BV Xanh Pôn, sán lá gan nhỏ là bệnh của những người thích ăn gỏi cá. Khi ăn phải các loại cá nước ngọt chưa được nấu chín có chứa nang ấu trùng nguy cơ bị sán lá gan rất cao.

Sán lá gan nhỏ khi cư trú ở trong lòng đường mật của người hoặc một số động vật khác như chó, mèo sẽ đẻ ra trứng, trứng sán được thải ra ngoài theo phân. Gặp môi trường nước, trứng sán nở thành ấu trùng có lông rồi vào ốc, sau đó phát triển thành ấu trùng có đuôi xâm nhập vào cá tạo thành nang ấu trùng.

Sau khi ăn cá có nang ấu trùng, ấu trùng xuyên qua thành ruột non để vào gan, rồi từ gan vào đường mật. Tại đường mật, ấu trùng phát triển thành sán trưởng thành, sau khoảng 26 ngày có thể tiếp tục đẻ trứng.

Khi đó, sán lá gan nhỏ gây tổn thương nhu mô gan rất nặng như viêm gan cấp, viêm gan mạn, xơ gan, ung thư gan. Trong đường mật, miệng hút của sán bám sâu vào thành đường mật gây tình trạng viêm loét đường mật, tắc đường mật, viêm loét và hoại tử túi mật.

Khi bị nhiễm sán lá gan nhỏ, ở giai đoạn đầu, biểu hiện chủ yếu là rối loạn tiêu hóa như ăn uống kém, khó tiêu, đi ngoài phân lỏng hoặc táo bón. Có thể kèm theo đau tức nặng vùng gan, nổi ban ngoài da.

Sau đó xuất hiện các triệu chứng rõ rệt hơn về tổn thương gan và đường mật do nhiễm sán. Người bệnh có biểu hiện sút cân, phù hai chi dưới sau đó phù toàn thân, thiếu máu, chảy máu cam, xuất huyết tiêu hóa, đau tức vùng hạ sườn phải, vàng da vàng mắt. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong.

  1. Bệnh sán lá gan lớn

Thạc sĩ Đào Hạnh Nguyên, Trưởng khoa khám bệnh chuyên ngành Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng T.Ư cho biết, khác với ấu trùng sán lá gan nhỏ thường cư trú ở loài cá ấu trùng sán lá gan lớn thường bám vào các loại rau mọc ở dưới nước: Rau ngổ, cải xoong, rau đắng, rau muống nước, rau cần. Nếu ăn phải những loại rau có ấu trùng sán lá gan lớn ký sinh tất sẽ mang bệnh.

Sau khoảng 6-12 tuần khi sán lá gan lớn xâm nhập người bệnh có biểu hiện hay gặp nhất là đau bụng, sốt cơn, sút cân, nổi mề đay, ho, khó thở, đau ngực, rối loạn đại tiện, chán ăn và buồn nôn. Có khi đau khắp bụng nhưng thường khu trú ở vùng hạ sườn phải. Khi sán lá gan lớn đã khu trú lâu trong cơ thể, gây áp xe có mủ, hủy hoại dần bộ phận gan. Bệnh có thể dẫn đến tử vong do vỡ bao gan, xuất huyết hoặc sốc nhiễm trùng vì viêm phúc mạc.

  1. Bệnh ấu trùng sán lợn

Bệnh phát sinh do ăn phải trứng của sán dây lợn có trong rau sống, nguồn nước nhiễm bẩn, thức ăn và thịt lợn gạo chưa nấu chín. Phát hiện bệnh muộn, ấu trùng sán xuyên qua niêm mạc ruột đi vào máu, điều trị khó dứt điểm, dỗ để lại các di chứng như động kinh, tổn thương dây thần kinh thị giác dẫn đến mù mắt vĩnh viễn.

Biểu hiện của bệnh là đi ngoài thấy xuất hiện các đốt sán trong phân, kèm theo đau bụng, rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi, chán ăn. Ngoài biểu hiện các nang sán có ở trong các triệu chứng thần kinh của bệnh cũng rất đa dạng và phức tạp như động kinh, đau đầu, liệt, mờ mắt, giảm trí nhớ do các nang sán định cư ở não và các cơ quan thần kinh khác. Các trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong.

Phòng bệnh

Cách phòng bệnh tốt nhất là chỉ ăn cá sau khi đã đảm bảo nấu chín, đặc biệt không nên ăn gỏi cá. Không ăn sống các loại rau thủy sinh. Khi rửa rau, tốt nhất, hãy rửa rau thật sạch dưới vòi nước chảy mạnh sau đó ngâm qua nước muối, không ăn nem thính, thịt lợn sống tái chanh. Không sử dụng phân tươi của người và gia súc để bón ruộng.

Khi có triệu chứng nghi ngờ cần đi khám tại các cơ sở chuyên khoa để phát hiện sớm nhất và điều trị triệt để, tránh lây nhiễm cho cộng đồng.

Share this post